Μια τυχαία Ιφιγένεια

11.66 

 

«Δεν ξέρω τι άλλο έχεις στο μυαλό σου για μένα, αλλά να ξέρεις ότι το βιβλίο που γράφεις δεν είναι παρά μια επινόηση μερικών σελίδων που διαρκεί χρόνια. Αραδιάζεις τις λέξεις πάνω στο τραπέζι σου και τις αφήνεις εκεί για να γίνουν κάτι. Τις μετράς. Πάντα θα λείπει κάποια λέξη και πάντα κάποια άλλη θα περισσεύει. Τι μπορεί να γίνει μία λέξη όταν μεγαλώσει; Και τελικά τι θα τις κάνεις τόσες λέξεις;»

Ακούω το μονόλογό της Ιφιγένειας μένοντας στη θέση μου και ξύνοντας μολύβια. Τα τοποθετώ στη σειρά, ετοιμοπόλεμα, μα αδρανή. Καμία λέξη δεν μου κάνει τη χάρη να μου δοθεί αβίαστα. Η Ιφιγένεια έχει αρχίσει να σκληραίνει. Ίσως να φταίει η επερχόμενη ενηλικίωση. Γιατί, η Ιφιγένεια θα ενηλικιωθεί σε λίγες μέρες που έχει γενέθλια.

Την καλώ να καθίσει δίπλα μου. Την καλώ να μοιραστεί μαζί μου τους φόβους της, τις εμμονές της. Ξέρει ότι την κουβαλάω μέσα μου όπου κι αν πηγαίνω. Κοιμόμαστε την ίδια ώρα, βλέπουμε τα ίδια όνειρα, προσπαθούμε κι οι δυο μας να ξεφύγουμε. Δεν ξέρω από τι. Ο καθένας υποφέρει απ’ αυτό που φοβάται περισσότερο, κι όσο περισσότερο το φοβάται, τόσο περισσότερο το αποζητά. Φόβος: έντονο δυσάρεστο συναίσθημα, που προκαλείται εξαιτίας (πραγματικού ή φανταστικού) κινδύνου ή απειλής.

Η Ιφιγένεια παίρνει ένα γράμμα από τον πάγκο της κουζίνας και μου το δίνει. Μου ζητάει να φύγω. Επί λέξει μου λέει: «Μπορείς να μου αδειάσεις τη γωνιά;» Τα μάτια της έχουν δακρύσει. «Να το φυλάξεις καλά αυτό το γράμμα. Είναι ό,τι έχω και δεν έχω από τον Ιππόλυτο». Αποχωρώ. Τρέχω να βρω τον Ιππόλυτο να του το δώσω.

Ταυτότητα

Χρυσοξένη Προκοπάκη

Μια τυχαία Ιφιγένεια

Σελίδες: 178, Σχήμα: 13 X 20,5

ISBN: 978-618-83051-0-6
Τιμή: 11,66 €

Περιγραφή

Τα πρόσωπα της ιστορίας συναντούν τον συγγραφέα-δημιουργό τους, συνδιαλέγονται μαζί του και διεκδικούν το πεπρωμένο τους.

Ποιος θα αποφασίσει τελικά για την πορεία της ζωής τους;

Ένα προκλητικό παιχνίδι γεμάτο ανατροπές με παίχτες τον αναγνώστη, τον συγγραφέα και τους ήρωες του βιβλίου.

Κριτικές

Άλκηστης Σουλογιάννη, bookpress.gr, 23/05/19

pandoxeio.com

fractalart.gr, 17/05/17

Ασημίνα Ξηρογιάννη, diastixo.gr, 25/08/17

ifigeneiasiafaka.com

Εκδηλώσεις

Είπαν-Έγραψαν

https://www.bookpress.gr/kritikes/elliniki-pezografia/prokopaki-chrusoxeni-stixis-mia-tuchaia-ifigeneia

Με το προσωπείο της Ιφιγένειας

ΤΡΙΤΗ, 23 ΜΑΪΟΥ 2017

Για το μυθιστόρημα της Χρυσοξένης Προκοπάκη Μια τυχαία Ιφιγένεια (εκδ. Στίξις).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Η τυχαία Ιφιγένεια του τίτλου στο νέο βιβλίο της Χρυσοξένης Προκοπάκη αποτελεί ένα ενδιαφέρον προσωπείο που λειτουργεί ως κεντρικός δίαυλος για την αποτύπωση της δημιουργικής διαχείρισης γενικών έως και κοινόχρηστων ζητημάτων, τα οποία στο πλαίσιο μιας πρωτότυπης κειμενικής δομής αποκτούν ιδιαίτερο σημασιολογικό φορτίο.

Παράλληλα, η τυχαία Ιφιγένεια κατέχει δεσπόζουσα θέση ανάμεσα στους χαρακτήρες που διεκπεραιώνουν τη θεματική ανάπτυξη του βιβλίου. Ο Ιππόλυτος, ο Μάνος, η Μυρτώ, η Νίνα, ο Ηλίας, η Ιζαμπέλ πλαισιώνουν και ενισχύουν την κειμενική συμπεριφορά της Ιφιγένειας. Μαζί τους η μαμά και ο μπαμπάς της Ιφιγένειας, χωρίς αναφερόμενο όνομα, ως αρχετυπικοί παράγοντες κωδικοποίησης έντονου και ποικιλόμορφου συναισθηματικού φορτίου.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ιφιγένεια κατέχει την εστίαση στη δομή του κειμενικού κόσμου, την ποιότητα του οποίου ελέγχει το προσωπείο του συγγραφέα: πρόκειται για έναν χαρακτήρα-καταλύτη γένους θηλυκού με ομόλογη προς την Ιφιγένεια ισχύ.

[Ο συγγραφέας] ομολογεί την αυτοδυναμία του κειμενικού κόσμου που ο ίδιος δημιούργησε, ενώ παράλληλα προβαίνει και σε αναδρομικό έλεγχο του δικού του κειμενικού βίου, πράγμα που συμβάλλει στην αυτογνωσία του.

Ο συγγραφέας με αυτή τη μορφή παρίσταται ως δρων δημιουργός και ταυτόχρονα ως επίσης δρων χαρακτήρας του κειμενικού κόσμου, καλλιεργεί διαλεκτική σχέση πρωτίστως και κυρίως με την Ιφιγένεια και περαιτέρω με τα λοιπά πρόσωπα του βιβλίου, ελέγχει καταστάσεις, προλέγει αλλά και αποκρύπτει στοιχεία, εισακούεται αλλά και απορρίπτεται, χειραγωγεί αλλά και αποσύρει τη δεσμευτική εμπλοκή του. Εντέλει ομολογεί την αυτοδυναμία του κειμενικού κόσμου που ο ίδιος δημιούργησε, ενώ παράλληλα προβαίνει και σε αναδρομικό έλεγχο του δικού του κειμενικού βίου, πράγμα που συμβάλλει στην αυτογνωσία του.

Από την άλλη πλευρά, οι χαρακτήρες του βιβλίου αναγνωρίζουν αλλά και υπονομεύουν το κύρος του συγγραφέα, συχνά τον κατηγορούν για την προδιαγραφή της κειμενικής τους μοίρας, ενίοτε του αναθέτουν διεκπεραιωτικό ρόλο στις μεταξύ τους σχέσεις, άλλοτε αδιαφορούν γι’ αυτόν, εντέλει πάντως τον αποδέχονται σαν έναν από αυτούς, έστω και αν δεν τον χρειάζονται, και ακόμα περισσότερο: αισθάνονται υπεροχή ισχύος απέναντί του.

Όλη αυτή η κινητικότητα εξελίσσεται μέσα σε ένα σύνθετο σημασιολογικό πεδίο, που αποτελεί προϊόν διαχείρισης εννοιών, όπως είναι οι διαπροσωπικές σχέσεις, τα διφυή αγάπη-έρως, μνήμη-λήθη, υποκειμενικό-αντικειμενικό, αλήθεια-ψεύδος, περαιτέρω: ο χρόνος, η ενοχή, η τύψη, το λάθος, η μοίρα, η απώλεια και η απουσία, η ζωή και ο θάνατος, η φθορά, ο φόβος, το όνειρο και ο εφιάλτης, η επιθυμία, η μοναξιά.

Aκολουθούμε την Ιφιγένεια καθώς παλινδρομεί στις συχνά σκοτεινές ατραπούς του προσωπικού και του κοινωνικού βίου, μέσα σε διελκυστίνδες αδιεξόδων, αμφιβολιών, αβεβαιοτήτων, διατηρώντας διαρκή διάλογο αντεγκλήσεων με το προσωπείο του συγγραφέα-δημιουργού της.

Με αυτές τις προϋποθέσεις αναγνωρίζουμε πολύμορφες σχέσεις στο πλαίσιο της οικογένειας και μοναχικούς ανθρώπους, ποικίλες εκδοχές για το σχήμα έρως-φιλία, αποσιωπήσεις και αποκαλύψεις, επιστροφές και αναχωρήσεις, χωρισμούς και επανασυνδέσεις, λεπτομέρειες για τη συγγραφική εργασία και για τη ζωγραφική, την (κειμενική) σχέση της μουσικής με τη μοίρα και με τον θάνατο, ή τη συνδηλωτική όσο και απροσδόκητη σχέση ανάμεσα στη σημειολογία των λουλουδιών (χρυσάνθεμα, ηλίανθοι, κίτρινα τριαντάφυλλα) και στο αναβράζον δισκίο για τον πονοκέφαλο, επίσης τα σχετικά με τον ηλικιωμένο σκύλο Λουί, το μαύρο γατί σαν δώρο γενεθλίων και τα λιονταρίσια πόδια του τραπεζιού «που κάποια στιγμή… θα ζωντανέψει, θα αποκτήσει κεφάλι, θα αρχίσει να βρυχάται και θα φύγει».

Κυρίως ακολουθούμε την Ιφιγένεια καθώς παλινδρομεί στις συχνά σκοτεινές ατραπούς του προσωπικού και του κοινωνικού βίου, μέσα σε διελκυστίνδες αδιεξόδων, αμφιβολιών, αβεβαιοτήτων, διατηρώντας διαρκή διάλογο αντεγκλήσεων με το προσωπείο του συγγραφέα-δημιουργού της, και με το βάρος των μυστικών, ενισχυμένο μάλιστα από το σημασιολογικό ισοδύναμο του ονόματός της και από τη συνεπαγόμενη προοπτική για την εξέλιξη της ζωής της, όπου εντάσσεται και η αίσθηση της θυσίας («Μία Ιφιγένεια δεν πεθαίνει έτσι εύκολα»). Με τον τρόπο αυτόν οδηγούμαστε και στην αναγνώριση της σχεδόν υπαρξιακής σχέσης ανάμεσα στην τυχαία Ιφιγένεια του τίτλου του βιβλίου και στην αρχετυπική πρόγονο Ιφιγένεια του κλασσικού προτύπου.

Η πολυεδρική πρισματικότητα της πρωτοπρόσωπης, συχνά απροσδόκητης αφήγησης από την οπτική των χαρακτήρων, με την αμεσότητα της προφορικής επικοινωνίας, σε συνδυασμό και με την οικονομία της αλληλογραφίας, αποτυπώνει τη σύνθεση μιας ενδιαφέρουσας συλλογής προσωπογραφιών.

Η πολυεδρική πρισματικότητα της πρωτοπρόσωπης, συχνά απροσδόκητης αφήγησης από την οπτική των χαρακτήρων (μεταξύ των οποίων βεβαίως και το προσωπείο του συγγραφέα), με την αμεσότητα της προφορικής επικοινωνίας, σε συνδυασμό και με την οικονομία της αλληλογραφίας, αποτυπώνει τη σύνθεση μιας ενδιαφέρουσας συλλογής προσωπογραφιών, οι οποίες αποδίδουν λεπτομέρειες από την υποκειμενική πραγματικότητα. Οι προσωπογραφίες ενισχύονται με στοιχεία από τοπία εξωτερικά, κυρίως αστικά, όπου εντοπίζουμε ποικίλα κτήρια (πολυκατοικίες με τις ταράτσες και τους ακάλυπτους χώρους, πατρικά σπίτια, εργασιακοί χώροι, κινηματογράφοι, ξενοδοχεία, το σούπερ μάρκετ, το ταχυδρομείο, σιδηροδρομικοί σταθμοί), καθώς και ποικίλα τοπόσημα (ο λόφος του Λυκαβηττού, ο τηλεφωνικός θάλαμος, η καφετέρια, το ανθοπωλείο).

Καθώς ανιχνεύουμε δεδομένα που προσδιορίζουν τον υφολογικό χαρακτήρα της αφήγησης, εντοπίζουμε παραδείγματα για την αφοριστική διατύπωση, όπως: «Το σπίτι μου μοιάζει με νεκροταφείο στιγμών», «Δανειζόμαστε τις μάσκες των ανθρώπων που μας καθορίζουν», «“Μονάχα τον πόνο δεν μπορείς να μοιραστείς με κανέναν. Είναι κατάδικός σου …” μου είχε πει ο πατέρας μου κάποτε».

Κυρίως η μεταγλωσσικότητα αναγνωρίζεται ως πρωτεύων υφολογικός μηχανισμός κατά την οργάνωση του υλικού του βιβλίου, στη διάσταση της αυτοαναφορικότητας της γραφής, όπως αποδίδεται με την κωδικοποίηση του συγγραφέα ως παράγοντος και ταυτοχρόνως ως δρώντος προσωπείου-χαρακτήρα του κειμενικού κόσμου.

«Δεν ήμουν άλλη μία Μαρία ή Ελένη, αλλά μια Ιφιγένεια που έπρεπε να δικαιολογεί συνεχώς την προέλευσή της, να χαίρεται για την ιδιαιτερότητά της και να είναι αντάξιά της. Όφειλα να γίνω κάτι ξεχωριστό ώστε να μην πάει στράφι το όνομα».

Παράλληλα, η μεταγλωσσικότητα ισχύει και στη διάσταση της αξιοποίησης γλωσσικών στοιχείων και φαινομένων ως υλικών για τη δόμηση του κειμενικού κόσμου, όπως αναγνωρίζουμε π.χ. στα αποσπάσματα: «Δεν ήμουν άλλη μία Μαρία ή Ελένη, αλλά μια Ιφιγένεια που έπρεπε να δικαιολογεί συνεχώς την προέλευσή της, να χαίρεται για την ιδιαιτερότητά της και να είναι αντάξιά της. Όφειλα να γίνω κάτι ξεχωριστό ώστε να μην πάει στράφι το όνομα», «Αναβάλλω τη φυγή μου για μια άλλη φορά και ανοίγω το λεξικό. Αναβολή: η μετάθεση μιας ενέργειας σε μελλοντικό χρόνο. Η ερμηνεία της λέξης αναβολή ακούγεται πολλά υποσχόμενη», «“Λέξεις με πρώτο συνθετικό το παρά μπορούν να σε πάνε παραπέρα, χωρίς να σε παραμορφώνουν απαραίτητα, …” μου λέει ο Ιππόλυτος», «Μόλις κλείσαμε το τηλέφωνο, πήρα το λεξικό και έψαξα στο Άλφα … Αδιέξοδο: που δεν έχει διέξοδο. Κι από εκεί οδηγήθηκα στο Δέλτα για να βρω μία διέξοδο», «“Ας παίξουμε. Να βρούμε λέξεις που αρχίζουν από Μ” … Ιφιγένεια: Μακριά, μακάρι, μαβής, μάσκα. Εγώ: Μαύρος, μαραίνομαι, μαργαρίτα, μαμά. “Δεν μ’ αρέσει πια αυτό το παιχνίδι” μου λέει ξαφνικά … “Οι λέξεις είναι φυλακές …”», «“Μια υποσημείωση θα είμαστε ο ένας στη ζωή του άλλου …” της είχε πει στην αποβάθρα» (και αφοριστική διατύπωση), «Τελικά, κατέληξα στο εξής συμπέρασμα: πρέπει να προσέχεις πολύ τις προθέσεις, αν όχι των άλλων, τουλάχιστον των λέξεων, γιατί δεν ξέρεις ποτέ τι μπορεί να συμβεί από μια παρανόηση». Είναι φανερή η δημιουργική σχέση της Προκοπάκη με τη γλώσσα σε όλα τα επίπεδα.

Εξάλλου, ιδιαίτερο στοιχείο στήριξης του κειμενικού κόσμου αντιπροσωπεύουν οι (ρητές ή συναγόμενες κατά την πρόσληψη των συμφραζομένων) διακειμενικές αναφορές σε δεδομένα από την κλασσική, αρχαία και μεταγενέστερη γραμματεία (Ευριπίδης / Ιφιγένειες, Ιππόλυτος, Ρακίνας / Φαίδρα), από τη νεώτερη λογοτεχνική παραγωγή (Κ. Π. Καβάφης / «Η Σατραπεία», «Όσο μπορείς», Δημήτρης Χατζής / Το τέλος της μικρής μας πόλης, Αλμπέρ Καμύ / Ο Ξένος, Φρανσουάζ Σαγκάν / Σας αρέσει ο Μπραμς;), από τον κινηματογράφο (Άλφρεντ Χίτσκοκ / Τα πουλιά, Φρανσουά Τρυφφώ / Η νύφη φορούσε μαύρα, Μπερνάρντο Μπερτολούτσι / Το τελευταίο τανγκό στο Παρίσι), με τη συνακόλουθη αξιοποίηση σημαινομένων κατά την οργάνωση του υλικού του βιβλίου.

Σχετικά με τον Καβάφη και την αυτοδήλως πολυαναμενόμενη συμμετοχή του στο διαχρονικό γίγνεσθαι: Έχω την εντύπωση ότι η παρά προσδοκίαν επιλογή/αξιοποίηση ομόλογων σημαινομένων και μέσα σε άλλο θεματικό ή/και υφολογικό πλαίσιο θα παρείχε ισχυρότερη πρό(σ)κληση για τη δημιουργική ανάγνωση, ενώ θα αποκάλυπτε περισσότερο σύνθετες διεργασίες ενός παραγωγικού εργαστηρίου.

Ακριβώς ένα καλώς οργανωμένο, παραγωγικό εργαστήριο φαίνεται να διαθέτει ήδη η Χρυσοξένη Προκοπάκη. Επομένως, αναμένουμε με ενδιαφέρον την εξέλιξη στην οργάνωση των κειμενικών της κόσμων.

* Η ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΣΟΥΛΟΓΙΑΝΝΗ είναι διδάκτωρ Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και κριτικός βιβλίου.

————————————————————————————————————————————————————————————————————————

https://pandoxeio.com/2017/04/20/deltiothiki_prokopaki/

Ονοματεπώνυμο, τίτλος:

Χρυσοξένη Προκοπάκη- Μια τυχαία Ιφιγένεια

Εκδοτικός οίκος, χρόνος έκδοσης:

Εκδόσεις Στίξις, Μάρτιος 2017

 Γράψτε μας για το βιβλίο σας.

Το τρίτο μου βιβλίο, «Μια τυχαία Ιφιγένεια», είναι μάλλον ένα παιχνίδι ανάμεσα σε μένα και στους επινοημένους μου ήρωες. Η Ιφιγένεια, παρόλο που φέρει ένα βαρύ όνομα, είναι ένας καθημερινός άνθρωπος με τα μυστικά του, τις ανεκπλήρωτες επιθυμίες του, τα λάθη του. Από ένα τυχαίο γεγονός, βρίσκεται αντιμέτωπη με το παρελθόν της, τους ανθρώπους της, την ίδια της τη μοίρα. Έχει την τύχη όμως να συναντήσει τον δημιουργό της, τον συγγραφέα, και να διαπραγματευτεί τη ζωή της, πράγμα το οποίο βέβαια θα τη φέρει και αντιμέτωπη με τις ευθύνες της.

Μοιραστείτε μια ιδέα, έμπνευση και επιθυμία που σας έκαναν να το γράψετε.

Η «Ιφιγένεια» με παίδευε χρόνια, αλλά ήταν ένα δημιουργικό παίδεμα μέσα από το οποίο άλλαζα εγώ η ίδια, ωρίμαζα. Με το βιβλίο αυτό εκπληρώνω προπάντων ένα δικό μου απωθημένο, την ευκαιρία που θα ήθελα να είχαμε ως άνθρωποι, να φτιάχνουμε τη ζωή μας όπως επιθυμούμε, να παίρνουμε μέρος στο κομμάτι της δημιουργίας μας και να μην είμαστε τόσο αφημένοι στα τυχαία γεγονότα. Βέβαια, θεωρώ ότι, παρά τους αστάθμητους παράγοντες που αδυνατούμε να ελέγξουμε οι ίδιοι, μέχρι ένα σημείο μπορούμε να κατευθύνουμε τα ηνία της ζωής μας.

Συστήστε μας έναν χαρακτήρα του.

Θα σας συστήσω τη Νίνα. Είναι η ηρωίδα που παρουσιάζεται στο βιβλίο μέσα από ένα μακροσκελές γράμμα που στέλνει στην Ιφιγένεια. Είναι το πρόσωπο αυτό που αντιπροσωπεύει το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της κεντρικής ηρωίδας. Υπήρξαν μαζί από παιδιά, χάθηκαν για λίγο, ξανασυναντήθηκαν σαν να μην έχουν αποχωριστεί ποτέ. Η Νίνα ενσαρκώνει τα μυστικά του παρελθόντος και τα όνειρα για το μέλλον. Παρόλο που έχει κι αυτή τα θέματά της που τη βασανίζουν για χρόνια, είναι διατεθειμένη να παλέψει με τα δικά της φαντάσματα και να ξεπεράσει τον εαυτό της, κι αυτό το πετυχαίνει κυρίως μέσα από τη ζωγραφική. Και όπως χαρακτηριστικά λέει στο γράμμα της: «Μπήκες στο δωμάτιό μου και με βρήκες να ζωγραφίζω στον τοίχο γλάρους. Πού είχαν πάει οι σκύλοι που ζωγράφιζα ως τότε; Ένας τοίχος γεμάτος γλάρους. Επιδρομή πουλιών, όπως στην ταινία του Χίτσκοκ. Οι καμβάδες που άλλοτε έπνιγαν το δωμάτιό μου δεν υπήρχαν πουθενά. Είχα ανάγκη από μεγαλύτερη επιφάνεια για να εκφραστώ ή, τέλος πάντων, για να πετάξω».

Δώστε μας μια φωτογραφία, δική σας ή άλλων, αναλογική, ψηφιακή ή διαδικτυακή, που θα ταίριαζε στο βιβλίο σας και γράψτε μας γιατί. 

Είναι οι «Σταχολογήτρες» του Jean-Francois Millet, στον οποίο αναφέρεται η Ιφιγένεια προς το τέλος του βιβλίου. «Θα μου κάνει δώρο έναν πίνακα του Μιγέ. Αυτόν με τις γυναίκες που μαζεύουν στάχυα. Για πόσο καιρό ακόμα οι γυναίκες στον πίνακα θα αντέχουν έτσι, σκυμμένες, παραδομένες στο ένα και μοναδικό έργο της ζωής τους;» αναρωτιέται, καθώς την προβληματίζει πολύ αυτή η αέναη επανάληψη των στιγμών – απλών και καθημερινών στιγμών- που στο τέλος όμως οδηγούν (ή θέλει να πιστεύει ότι οδηγούν) σε έναν μεγάλο σκοπό στη ζωή.

————————————————————————————————————————————————————————————————————————

https://www.fractalart.gr/chrysoxeni-prokopaki/

«Μια τυχαία Ιφιγένεια». Είναι ένα μυθιστόρημα που με παίδεψε αρκετά. Πότε με εγκατέλειπε η ηρωίδα και πότε την εγκατέλειπα εγώ. Η ιστορία μέσα στο χρόνο πήρε διάφορες μορφές, με εναλλαγή εκδοχών. Οι ήρωες άλλαζαν διαρκώς ψυχοσύνθεση και συμπεριφορά. Μεγάλωναν όμως μαζί μου και αναδιαμόρφωναν τις απόψεις τους. Ο χρόνος έπαιξε τελικά σημαντικό ρόλο στο πώς βλέπουν τον κόσμο, στο πώς αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα.

Η Ιφιγένεια δεν έχει καμία τραγική ιστορία να διηγηθεί (όπως στον Ευριπίδη), φέρει όμως η ίδια την τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης και προσπαθεί να τη διαχειριστεί. Είναι ένας καθημερινός άνθρωπος που μια μέρα απολύεται από τη δουλειά της και τα σχέδιά της παίρνουν άλλη τροπή. Η ίδια αποφασίζει να δει τη ζωή της αλλιώς και σ’ αυτό συμβάλλει πολύ η παρέμβαση του συγγραφέα, ο οποίος την ακολουθεί παντού και προσπαθεί να την κατανοήσει ώστε να ορίσει και τη μοίρα της.

Ο συγγραφέας παίζει πρωταρχικό ρόλο ως ήρωας κι αυτός της μυθιστορίας. Άλλοτε συμπονά τους άλλους ήρωες κι άλλοτε τους βάζει δοκιμασίες και παίζει με τα όριά τους. Και εκείνοι όμως δείχνουν να τον έχουν ανάγκη. Νιώθουν πιο προστατευμένοι μαζί του, λιγότερο μόνοι. Δεν είναι πάντα εμφανές ποιος κινεί τα νήματα, ο συγγραφέας-δημιουργός ή οι ήρωες. Συχνά, με οδηγούσαν αυτοί, έπαιρναν τις τύχες στα χέρια τους. Οι ρόλοι εναλλάσσονται, οι καταστάσεις καθορίζουν τις συμπεριφορές.

Όταν μπήκε η τελεία στην «Τυχαία Ιφιγένεια» ένιωσα ανακούφιση, απελευθέρωση. Για μένα αυτό το έργο ήταν ένα παιχνίδι με το χρόνο και με τα πολλά πρόσωπα που φέρει καθένας μας μέσα του και που εκφράζονται κάθε φορά διαφορετικά. Τώρα η Ιφιγένεια έχει πάρει το δρόμο της και μπορεί να πορευθεί μόνη της. Αισθάνομαι ότι με άφησε επιτέλους ελεύθερη για να συνεχίσω σε κάτι άλλο. Κάθε επόμενο βιβλίο επιθυμώ –για να μην πω απαιτώ από τον εαυτό μου– να είναι εντελώς διαφορετικό από το προηγούμενο. Άλλωστε η γραφή έχει αυτή τη μαγεία: να πειραματίζεσαι με καταστάσεις, να ανακαλύπτεις τα όριά σου και να απολαμβάνεις το ταξίδι. Ελπίζω να έχω καλούς συνταξιδιώτες τους αναγνώστες για να ολοκληρωθεί έτσι και το έργο.